Eerst wist men zeker: de moord moest vier jaar geleden gepleegd zijn.
Dus in 1953. Ongeveer.
Daarna werd het: meer dan twee jaar gelden. En uiteindelijk: een halfjaar geleden, in januari of februari 1957. Vandaar dat we de zaak hebben gezet op de datum waarop spelende kinderen het lijk vonden: zaterdag 10 augustus 1957.
Althans: delen van het lijk.
Die zaterdag speelden de kinderen bij de modderkommen aan de Noorderduinweg te Zandvoort.
De Modderkommen waren enkele grote bassins in de duinen waarin de riolering van de badplaats uitmondde. Af en toe zakte het water en die zaterdag was het water zover gezakt dat de kant gedeeltelijk droog was komen te liggen.
De jongens aarzelden. Was het de romp van een dier? Of van een mens?
Ze stapten naar de politie.
De bekende patholoog-anatoom dr. Jan Zeldenrust stelde vast dat het menselijke resten waren, van een man, en dat hij zo'n vier jaar eerder moest zijn vermoord.
De ontbrekende delen - hoofd, ledematen - werden niet gevonden. Nog wel een paar wervels en een paar ribben.
Het slachtoffer bleek 20 tot 25 jaar oud te zijn geworden.
Maar wanneer werd hij vermoord? Vier jaar geleden? Twee jaar geleden? Een halfjaar?
De modderkommen waar hij gevonden was, bestonden nog maar een halfjaar. Dus toch in januari of februari 1957? Of was hij vier dan wel twee jaar geleden vermoord en pas later daar gedumpt?
Maar door wie?
En wie was het lijk? Er werd niemand vermist die de vastgestelde kenmerken bezat.
Een maand later besloot de gemeente Zandvoort de put te dempen. De modderkommen zouden worden vervangen door een rioolzuiveringsinstallatie.
De zaak kon niet worden opgelost.
Maar sommigen zeiden te weten hoe de vork in de steel zat. Jaren later namelijk, in 1969, kreeg de politie een tip inhoudende dat het slachtoffer een Amerikaan was.
Vandaar dus dat hij niet in het grote boek van vermiste personen stond, want daarin worden geen toeristen en zakenlieden opgenomen.
De man zou om het leven zijn gebracht bij de Spaarndammerdijk en wel door de bekende Amsterdamse crimineel Gerrit Schutte. Al dan niet in samenwerking met zijn eveneens criminele vriend Friedrich van Houten.
Want hadden beiden in 1956 niet bordeelhoudster Betje Schevenhoven vermoord. En begraven in de duinen?
Ja, dat hadden ze.
Maar toen de politie Schutte en Van Houten ondervroegen, schamperden de twee: 'Die zaak is al verjaard.'
Ze werden niet vervolgd.
Niet omdat ze het niet gedaan hadden, maar omdat er geen bewijs was. Er was zelfs geen aanwijzing dat ze erbij betrokken waren.
Maar hoe wisten ze dan dat de zaak verjaard was? De verjaringstermijn was toen twintig jaar...
